Wiedza Tajemna

Schorzenia psychiczne i przypadki obłędu

Temat chorób psychicznych i innych przypadków postradania zmysłów jest potraktowany bardzo zdawkowo w podręczniku podstawowym. W "Podręczniku Badacza Tajemnic" sprawa ma się znacznie lepiej, ale nadal temat ten można bardziej szczegółowo omówić. Jest on bowiem bardzo ważny, zarówno dla strażnika jak i dla badaczy. Potrzeba dużej inwencji, aby umiejętnie odegrać bohatera lub BNa, dotkniętego chorobą psychiczną.

Zwykle, gdy pomyślimy o osobie dotkniętej obłędem, staje nam przed oczami kompletny wariat, który bełkocze zaśliniony coś o mrocznych bóstwach i zachowuje się w sposób irracjonalny. Jednakże w grze "Zew Cthulhu", wizerunek ten jest nie tyle błędny, co po prostu rzadki. Należy przede wszystkim zbadać przyczyny obłędu.

++

Mózg to tak naprawdę najmniej poznany obszar ludzkiego ciała. Możemy się domyślać jak skomplikowane zachodzą w nim reakcje, a to jak się zachowujemy, to tylko drobne ich odbicie. Ludzka wyobraźnia nie jest nawet w stanie w przybliżeniu ogarnąć tego, co tak naprawdę dzieje się w naszym mózgu. Możemy tylko spekulować, że są to niezwykle skomplikowane zadania, wykonywane w ciągu ułamka sekund. Nawet najbardziej błahe z pozoru czynności, rozpatrywane są przez nasz mózg jako szereg działań matematycznych. Najprostszy ruch ręką wymaga rozwiązania ciągu równań z wieloma niewiadomymi i zmiennymi.

Łatwo więc się zorientować, że mózg jest organem, na którego działanie w codziennym życiu zwracamy najmniejszą uwagę. Jest tak ważny, że nawet o tym zapominamy. Dlatego też, gdy zaczyna on działać źle, organizm ludzki przestaje rozróżniać czy w ogóle działa.

O rozdwojeniu jaźni

Po pierwsze, należy zaznaczyć, iż osoba, dotknięta zaburzeniami psychicznymi, wcale nie jest osobą płytką. Wręcz przeciwnie, są to zazwyczaj ludzie niespotykanie wrażliwi i wykształceni. Osoby te często wykazują pozytywne cechy, takie jak otwartość czy opiekuńczość. Dlatego też mogą przez długi czas rozwijania się choroby normalnie funkcjonować w środowisku. Zdarza się, że dysponują oni nieprzeciętnym wręcz intelektem. Psychiatrzy twierdzą nawet, iż jedno ciało może pomieścić na raz więcej niż jeden intelekt.

Często kontakt z osobą o zwielokrotnionych umysłach jest przeżyciem niesamowitym. Nic w tym dziwnego, gdy na naszych oczach osoba chora zmienia się diametralnie dosłownie w ułamku sekundy. Przemiana obejmuje nie tylko zachowanie, ale także wygląd zewnętrzny: mimikę a także postawę jaką przybiera sylwetka. Zmiana osobowości może obejmować także psychiczny wiek osoby chorej. Na przykład stateczny starszy mężczyzna może nagle stać się wchodzącym na drzewa, dziesięcioletnim urwisem. Zamiana może dotyczyć także zasobów wiedzy danej osoby czy upodobań. W "drugiej osobowości" pacjent może nagle wykazywać niedostrzegalne dotąd uzdolnienia artystyczne, plastyczne i muzyczne albo niesamowitą biegłość w nieznanych dotąd językach.

Fobie

W podręczniku podstawowym jest ich wymienione tylko kilka, zaś tak naprawdę może być ich nieskończenie wiele. Definicja słownikowa mówi, że fobia to zaburzenie na tle nerwicowym, którego objawami są miedzy innymi natarczywy lęk przed różnymi określonymi sytuacjami, zjawiskami lub przedmiotami. Unikanie sytuacji i okoliczności wywołujących strach utrudnia funkcjonowanie w społeczeństwie. Warto zaznaczyć, że nie jest to lęk przed jakimiś wyimaginowanymi sprawami, a osoby cierpiące na fobie zazwyczaj zdają sobie sprawę ze swego irracjonalnego zachowania. Nie znajdują jednak na nie logicznego wyjaśnienia, a to tylko jeszcze bardziej podsyca uczucie zagrożenia. Jednakże tak naprawdę fobie w życiu codziennym nie sprawiają większych problemów, jeśli da się uniknąć ich źródła. Dlatego też ludzi dotkniętych fobią trudno jest odróżnić od reszty społeczeństwa. Jednak, jeżeli bodźca nie da się uniknąć, chory za wszelką cenę będzie się starał go pozbyć, a jego zachowanie może być wtedy nieracjonalne.

Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne podzieliło fobie na specyficzne i społeczne. Te pierwsze to między innymi: zoofobie - lęk przed zwierzętami, fobie dotyczące elementów środowiska naturalnego (np. przed powietrzem albo ogniem), fobie sytuacyjne (np. przed zranieniem, chorobą czy śmiercią). Fobie społeczne dotyczą głównie relacji interpersonalnych, takich jak strach przed ludźmi, zawarciem małżeństwa czy płcią przeciwną. Choroby te dzieli się także ze względu na okoliczności ich nabycia. Większość z nich nabywa się w dzieciństwie na skutek traumatycznych przeżyć, jednakże możliwe jest także poddanie się im w dorosłym wieku.

Psychozy

Warto zauważyć, iż wymienione wyżej choroby w swym przebiegu są raczej łagodne. Inne przypadłości mogą być jednak znacznie gorsze zarówno dla chorego jak i jego otoczenia. Z takimi przypadkami mamy do czynienia, kiedy osoba traci zupełnie kontakt z rzeczywistością. Doznający stanu psychozy, doświadczają zaburzeń świadomości i postrzegania, a ich sposób myślenia ulega zwykle całkowitej dezorganizacji. Poziom komplikacji myślenia takiej osoby jest niesamowicie wysoki i trudny do opisania. Osoby takie często uważają się za kogoś innego, mają manię prześladowczą lub przejawiają skłonności do natręctwa. Są to tylko nieliczne rodzaje psychozy, a dokładnie jej odmiany - paranoi.

Odgrywanie Bohatera Niezależnego

Nie będę dokładnie rozpisywał się na temat każdej choroby. To wszystko kreatywny Strażnik Tajemnic może sprawdzić w periodykach medycznych czy podręcznikach. Owładnięty chorobą Bohater Niezależny wymaga od MG zdecydowanie większej inwencji niż normalny BN. Nie chodzi tylko o to, żeby go dobrze wpasować w przygodę jako element zamysłu całego scenariusza. Nie ma co ukrywać, iż obłąkani to dosłownie wymarzone narzędzie w rękach Strażnika. Chory psychicznie może doskonale zwodzić graczy na nieistotne w śledztwie zagadnienia, a oni nawet nie muszą tego zauważyć. Można z niego albo uczynić nieszczęśnika, albo wręcz osobę namolną, która będzie narzucać się Odkrywcom i zamęczać ich opowieściami o niebezpieczeństwach, drzemiących w toaletach i dręczyć swoimi wizjami świata czy uwagami głoszącymi, że sąsiedzi to szpiedzy. Trzeba to jednak zrobić na tyle umiejętnie, aby gracze byli cały czas niepewni, czy to szaleniec, a może tylko nieszkodliwy ekscentryk? Gracze nie będą wiedzieć, czy to, co mówi BN, to fakty potrzebne do dochodzenia, czy tylko wymysł wyobraźni chorego człowieka.

++

Choroba psychiczna może przybierać najróżniejsze przebiegi i objawy. Nie trzeba trzymać się wyżej wymienionych przykładów. Przecież ludzki mózg jest tak naprawdę obszarem niezbadanym, dlatego też mogą trapić go najprzeróżniejsze choroby ze swymi niespotykanymi do tej pory symptomami. Strażnik więc ma pełne pole do popisu (oczywiście bez przesady), a obłąkany BN będzie zachowywał się zgodnie z jego wolą, praktycznie bez ograniczeń.

Jak już wspominałem, na samą chorobę jak i jej rozwój, wpływ ma głównie wychowanie i otoczenie człowieka. Dlatego też nad tymi rzeczami trzeba się skupić przede wszystkim. Większość chorób nabywa się w dzieciństwie na skutek lub w trakcie jakiegoś traumatycznego wydarzenia. Mogą to być wydarzenia bardzo ważne i wstrząsające jak na przykład przemoc w rodzinie, wykorzystywanie na tle seksualnym, wypadek lub śmierć najbliższych. Z drugiej strony mogą być to zdarzenia z pozoru błahe i nieistotne dla osób postronnych, a wstrząsające dla BN. Nie wiadomo, co tak naprawdę może człowieka wpędzić w obłęd.

To, w jakiej scenerii Odkrywcy zastaną chorego po raz pierwszy, ma także kluczowe zdarzenie dla ich osądu względem postaci. Mogą to być obrazy wyjęte żywcem wręcz z opowiadań Lovecrafta: opuszczony dom, strych lub suterena w kamienicy czynszowej albo zakład dla obłąkanych. Pierwsze wrażenie jest zawsze najważniejsze. Czynność, przy jakiej graczom przyjdzie poznać BNa, jest równie ważna. Może to być przecież artysta, malujący niepokojące obrazy albo człowiek, który poszukuje w sklepie pudełka jajek o idealnych kształtach.

Ostatnią rzeczą, na którą należy zwrócić uwagę przy tworzeniu BNa, nie są wcale jego zdolności. O nie! Jego główną "bronią" przeciwko graczom będzie jego podejście do świata. Może on ignorować rzeczy naprawdę istotne. Albo zamęczać graczy swoimi poglądami na jakikolwiek temat, niekoniecznie związany z przygodą. Inną ważną cechą jest to, że BN może zapominać dosłownie w ułamku sekundy co przed chwilą powiedział. Tak naprawdę, żaden chwyt nie będzie poniżej pasa, więc Strażnik może się swobodnie bawić swoim BNem. Nie obowiązują go ani norma, ani kultura językowa, ani standardowe zachowania. Należy jednak pamiętać by nie przesadzić i nie stracić kontroli. Gracze realizują przecież z góry określony scenariusz, więc nie można ich naprowadzać non stop na niewłaściwe tropy. Umiar jest najważniejszy. Kiedy już zyskają wszystkie potrzebne, zdaniem Strażnika, informacje, można ich już dalej swobodnie męczyć urojeniami. W końcu to oni mają sami zdecydować, kiedy zaprzestać przesłuchania. Ale niech mają wątpliwości, czy robią słusznie. To tylko urozmaici grę.


Materiały Pomocnicze

Aby lepiej wczuć się w rolę psychopaty, polecam lekturę kilku książek:

Stephen King: "Carrie", książki Thomasa Harrisa o Hannibal Lectererze, przede wszystkim "Milczenie Owiec" (ekranizacje także), "Psychopaci są wśród nas" Roberta D. Hare'a.

Z filmów oczywiście polecam zapoznać się z dziełami Alfreda Hitchcocka, zwłaszcza z "Psychozą". Inne filmami traktujące o tym temacie to: "Drabina Jakubowa" Adriana Lyne'a, "Siedem" David Finchera oraz "Cele" Tarsem Singha.


Fot.Wind Sower
KOMENTARZE (1) Zaloguj się aby dodać komentarz. Nie masz konta? Zarejestruj się!
Galathar 25 paź 2010, 00:12
Do filmowych inspiracji zaliczyłbym chyba jeszcze "Odmienne stany świadomości". Przyznam, że nie oglądałem, ale tematycznie i klimatycznie film powinien pasować. Ba, zabawy ze świadomością fajnie pokazane zostały także w "eXistenze" - chociaż tam była rzeczywistość wirtualna. A to przypomina mi o "Kosiarzu umysłów", choć to nieco odległe skojarzenie chyba. Był jeszcze interesujący film z mordercą mającym kilka osobowości, niestety nie pamiętam teraz jego nazwy - na pewno w ostatniej dekadzie się pojawił (odludzie, kilka osób odciętych od świata, etc.). Albo coś jeszcze innego: "American Psycho", "Fanatyk" czy "Donnie Darko" - choć kwestia psychopatyczności w tych filmach jest różna. Nawet "Mechaniczna pomarańcza" by się tu nadała. Jest tego sporo w sumie.

Copyright © 2004-2017 Bestiariusz.pl. Wszelkie prawa do treści, grafiki oraz zdjęć dostępnych na stronie są zastrzeżone na rzecz Bestiariusz.pl lub odpowiednio na rzecz podmiotów, których materiały są udostępnianie na podstawie współpracy z Bestiariusz.pl.

Teraz jest 21 paź 2017, 22:23 — Strefa czasowa: UTC + 1
Engine: NERV 4.0 BETA
Warunki użytkowaniaPolityka prywatnościUsuń ciasteczka